Kto w firmie powinien znać zasady udzielania pierwszej pomocy?
Wypadek może zdarzyć się wszędzie – nawet w najbezpieczniej zorganizowanym miejscu pracy. Skaleczenie, oparzenie, zasłabnięcie, złamanie – każda z tych sytuacji wymaga natychmiastowej reakcji oraz udzielenia pierwszej pomocy przedmedycznej w zakładzie pracy. Ale kto powinien jej udzielić? Czy to obowiązek pracodawcy, kierownika, a może wszystkich pracowników?
W tym artykule wyjaśniamy, kto w firmie powinien znać zasady udzielania pierwszej pomocy i jak spełnić wymagania wynikające z przepisów BHP dotyczących pierwszej pomocy oraz wykonywania działań w razie wypadku.
Czy pierwsza pomoc w firmie jest obowiązkowa?
Tak, zgodnie z kodeksem pracy pracodawca jest zobowiązany do wyznaczenia pracowników do udzielania pierwszej pomocy. Wg. art. 209 kodeksu pracy oraz zgodnie z Rozporządzeniem ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie ogólnych przepisów BHP (§ 44) jest wymagane wyznaczenie i przeszkolenie pracowników do udzielania pierwszej pomocy.
Nie jest to zatem dobra praktyka – to konieczność i obowiązek prawny.
Kto musi znać zasady udzielania pierwszej pomocy?
1. Osoby wyznaczone przez pracodawcę
Każda firma, niezależnie od liczby zatrudnionych, musi mieć conajmniej jedną osobę przeszkoloną do jej udzielania. W większych zakładach – powinno ich być więcej, proporcjonalnie do liczby pracowników i rozmieszczenia stanowisk, aby zapewnić odpowiednie usytuowanie i wyposażenie punktów pierwszej pomocy.
Najczęściej przydzielone osoby do udzielania pierwszej pomocy to:
- Pracownicy, którzy mają kurs pierwszej pomocy.
- Brygadziści lub kierownicy zmian,
- Pracownicy ochrony lub recepcji,
- Osoby z doświadczeniem medycznym (jeśli są zatrudnione),
- Wyznaczeni członkowie zespołu BHP.
Ważne: Nie wystarczy, że ktoś „zna się na tym” – osoba musi być formalnie wyznaczona i przeszkolona w udzielaniu pierwszej pomocy..
2. Pracodawca
W małych firmach (np. do 10 pracowników) powinien być wyznaczony przynajmniej jeden pracownik do udzielania pierwszej pomocy oraz wykonywania działań w razie wypadku, zgodnie z obowiązkiem udzielenia pomocy. W jednoosobowych działalnościach często to sam pracodawca pełni rolę osoby wyznaczonej do udzielania pierwszej pomocy w zakładzie. W takim przypadku również musi przejść szkolenie z zakresu pierwszej pomocy.
3. Pozostali pracownicy – czy powinni być szkoleni?
Prawo nie nakłada obowiązku przeszkolenia wszystkich pracowników z pierwszej pomocy, ale jest to zdecydowanie zalecane w zakładzie pracy. W nagłej sytuacji osoba wyznaczona może być nieobecna – a każda minuta zwłoki może decydować o życiu lub zdrowiu.
Można zauważyć, że popularne staje się zaznajamianie wszystkich pracowników z zasadami pierwszej pomocy.
Coraz częściej organizowane są:
- szkolenia bhp dla całych zespołów,
- cykliczne przypomnienie zasad postępowania,
- organizację pokazów i symulacji udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, które występują w zakładzie pracy.
Ile dokładnie osób powinno być przeszkolonych?
To zależy od rodzaju działalności i skali firmy, a także od wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. Przykładowe zalecenia dotyczące wyznaczenia pracowników do udzielania pierwszej pomocy w zakładzie pracy.:
- w biurze z kilkunastoma pracownikami – min. 1–2 osoby na zmianę,
- w hali produkcyjnej – min. 1 osoba na każde 20–30 pracowników,
- w firmach z pracą zmianową – na każdej zmianie musi być obecna osoba wyznaczona.
Zawsze lepiej wyznaczyć i przeszkolić więcej osób w zakresie udzielania pierwszej pomocy niż zbyt mało.
Jakie szkolenie z pierwszej pomocy jest wymagane?
Osoby wyznaczone do udzielania pierwszej pomocy muszą odbyć szkolenie praktyczne z podstawowych zasad udzielania pierwszej pomocy.
Może je przeprowadzić:
- certyfikowany ratownik medyczny, który zna zakres udzielania pierwszej pomocy,
- lekarz z uprawnieniami instruktora kursu pierwszej pomocy,
- wyspecjalizowana firma szkoleniowa, która oferuje kurs kwalifikowanej pierwszej pomocy.
Szkolenie powinno obejmować m.in.:
- zasady udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku,
- ocenę stanu poszkodowanego,
- wzywanie pomocy (numer 112),
- resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO),
- tamowanie krwotoków, pozycję boczną, postępowanie przy utracie przytomności,
- użycie apteczki i środków ochrony indywidualnej.
Dokumentacja i obowiązki pracodawcy
Pracodawca powinien:
- wyznaczyć osoby do udzielania pierwszej pomocy na piśmie,
- zapewnić im odpowiednie szkolenie w zakresie udzielania pierwszej pomocy,
- zapewnić wyposażenie – apteczki, SOI, instrukcje pierwszej pomocy,
- oznaczyć miejsce przechowywania apteczki pierwszej pomocy odpowiednim znakiem BHP, zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymaganiami dotyczącymi wyposażenia punktów pierwszej pomocy.
- poinformować wszystkich pracowników, kto jest odpowiedzialny za udzielanie pierwszej pomocy.
Podsumowanie
Zasady udzielania pierwszej pomocy w zakładzie pracy powinny znać przede wszystkim:
- osoby wyznaczone przez pracodawcę,
- pracodawca (zwłaszcza w małych firmach)
A najlepiej – cały zespół :)
Dobre przygotowanie, szkolenia bhp i regularne przypomnienie procedur mogą uratować życie.
Nie czekaj na wypadek – zadbaj o szkolenia i wyposażenie już dziś.
Szukasz apteczek, instrukcji i znaków BHP?
W naszym sklepie znajdziesz:
apteczki zakładowe DIN 13157 i DIN 13164,
instrukcje udzielania pierwszej pomocy,
znaki „Punkt pierwszej pomocy” i „Apteczka pierwszej pomocy”,
środki ochrony indywidualnej.











